Bouwhistorisch onderzoek

Een bouwhistorisch onderzoek kijkt naar de bouw- en verbouwingsgeschiedenis van een object. Dit type onderzoek is met name gewenst in geval van een verbouwing of sloop van een rijksmonument, gemeentelijk monument of cultuurhistorisch waardevol pand. Soms wordt het als voorwaarde gesteld voor het verkrijgen van een bouw- of monumentenvergunning. Bij het onderzoek wordt gekeken naar de constructies, de toegepaste materialen en interieurelementen. Ook verbouwingen en aanpassingen die door de jaren heen hebben plaatsgevonden, maken deel uit van het onderzoek. Deze aspecten worden beschreven in een rapport. Hierin staat tevens een waardestelling, waarbij door middel van kleuren op bouwtekeningen is aangegeven hoe waardevol de verschillende onderdelen zijn.

Er zijn verschillende soorten bouwhistorische onderzoeken, te weten de bouwhistorische inventarisatie, de bouwhistorische opname (ook wel een ‘bouwhistorische verkenning’ of ‘quick scan’ genoemd) de bouwhistorische ontleding. De ontleding is het meest grondige en diepgaande onderzoek. Vaak is een bouwhistorische verkenning met waardestelling afdoende.  De waardestelling geschiedt door middel van een kleurstelling op een waarderingskaart. Dit wordt gedaan, omdat de tekst van een waardestelling vaak onvoldoende handvatten geeft om de concrete bouw- en restauratieplannen te beoordelen. De bouwhistoricus geeft de waarden van de ruimtelijke structuur, de gevels, constructies en indeling aan op plattegronden:

Het Monumentenhuis Brabant vervaardigt bouwhistorische onderzoeken volgens de Richtlijnen bouwhistorisch onderzoek, in 2009 opgesteld door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Stichting Bouwhistorie Nederland, Vereniging Nederlandse Gemeenten, Atelier Rijksbouwmeester en de Rijksgebouwendienst.

Het Monumentenhuis Brabant heeft heel veel ervaring met het uitvoeren van bouwhistorisch onderzoek. Uitvoering geschiedt in samenwerking met gekwalificeerde bouwhistorici. Hieronder een aantal van de uitgevoerde projecten:

–         Leerlooierij Hoge Ham 7-9 te Dongen;

–         Klooster Nazareth te Gemert;

–         Voormalig raadhuis te Halsteren;

–         Villa ‘Mariahove’ in Roosendaal;

–         Voormalige synagoge te Vierlingsbeek;

–         Lidwinaklooster te Schijndel;

–         Paleis-raadhuis te Tilburg;

–         St. Antoniusmolen te Eerde;

–         St. Annaklooster te Zundert;

–         Landgoed ‘Treeswijk’ te Waalre;

–         Fabriekscomplex Koninklijke Verenigde Leder te Oisterwijk;

–         Voormalige smederij Dorpsstraat 73-75 te Lieshout;

–         Voormalige bierbrouwerij Oostrikkerdijk 1 te Leende;

–         Gertrudis van Nijvelkerk te Heerle;

–         Voormalige Lourdeskerk te Bergen op Zoom;

–         Raadhuis te Roosendaal;

–         Diverse burgerwoonhuizen;

–         Diverse boerderijen.